افزایش خطر زوال عقل در اثر نوشیدن آب!

مجموعه: اخبار پزشکی

تاریخ انتشار : دوشنبه, ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ ۱۹:۵۳

به گزارش ایسنا، پژوهش جدید «دانشگاه ادیث کوان»(Edith Cowan University) در استرالیا و «موسسه تحقیقات سرطان دانمارک»(DCRI) نشان می‌دهد که منبع نیترات موجود در رژیم غذایی ممکن است نقش مهمی در خطر ابتلا به زوال عقل داشته باشد.

به نقل از ساینس‌دیلی، پژوهشگران در یک آزمایش بزرگ روی بیش از ۵۴ هزار بزرگسال دانمارکی به مدت ۲۷ سال بررسی کردند که چگونه دریافت نیترات و نیتریت از منابع گوناگون با ابتلا به زوال عقل از جمله زوال عقل زودرس مرتبط است. یافته‌های آنها تضاد قابل توجهی را نشان داد. افزایش دریافت نیترات از سبزیجات با خطر کمتر زوال عقل مرتبط بود؛ در حالی که افزایش دریافت نیترات و نیتریت از محصولات حیوانی، گوشت‌های فرآوری‌شده و آب آشامیدنی با خطر بالاتر ابتلا به زوال عقل ارتباط داشت.

زوال عقل تحت تأثیر ترکیبی از عوامل ژنتیکی و سبک زندگی قرار دارد، اما پژوهشگران می‌گویند رژیم غذایی ممکن است بخش مهم دیگری از این پازل باشد.

به گفته «کاترین بوندونو»(Catherine Bondonno) دانشیار دانشگاه ادیث کوان، اثر محافظتی مرتبط با سبزیجات غنی از نیترات ممکن است به نحوه پردازش نیترات در بدن مربوط باشد. بوندونو گفت: وقتی سبزیجات غنی از نیترات می‌خوریم، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هایی را نیز مصرف می‌کنیم که تصور می‌شود به نیترات در تشکیل ترکیب سودمند اکسید نیتریک کمک می‌کنند؛ در حالی که از تشکیل نیتروسامین‌های سرطان‌زا و مضر برای مغز جلوگیری می‌کنند. برخلاف سبزیجات، غذاهای حیوانی حاوی این آنتی‌اکسیدان‌ها نیستند. علاوه بر این، گوشت حاوی ترکیباتی مانند آهن است که می‌توانند تشکیل نیتروسامین‌ها را افزایش دهند. ما فکر می‌کنیم به همین دلیل است که نیترات حاصل از منابع گوناگون، اثرات متضادی را بر سلامت مغز دارد، اما برای تأیید دقیق آنچه اتفاق می‌افتد، به بررسی‌های آزمایشگاهی نیاز داریم.

پژوهشگران معتقدند که ترکیب نیترات، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هایی که به طور طبیعی در سبزیجات یافت می‌شوند، ممکن است به سلامت مغز کمک کنند. غذاهای حیوانی، این ترکیبات محافظتی را ارائه نمی‌کنند و ممکن است تشکیل مواد بالقوه مضر را افزایش دهند.

بوندونو گفت: برداشت عملی از این یافته‌ها نسبتاً ساده است. شرکت‌کنندگانی که مقادیر بیشتری نیترات حاصل از سبزیجات – تقریباً معادل یک فنجان اسفناج کوچک در روز – مصرف کرده بودند، خطر کمتری را در ابتلا به زوال عقل تجربه کردند. در مقابل، افزایش مصرف نیترات از غذاهای حیوانی به ویژه گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری‌شده، با افزایش خطر ابتلا به زوال عقل همراه بود. خوردن سبزیجات بیشتر و مصرف کمتر گوشت قرمز و گوشت فرآوری‌شده، روشی معقول براساس یافته‌های ما و دهه‌ها پژوهش درباره رژیم غذایی و سلامت است.

این پژوهش، ارتباطی را نیز بین نیترات موجود در آب آشامیدنی و خطر زوال عقل شناسایی کرد و پژوهشگران برای اولین بار چنین ارتباطی را گزارش دادند.

شرکت‌کنندگانی که در معرض نیترات موجود در آب آشامیدنی حتی در غلظت‌های پایین‌تر از حد مجاز کنونی بودند، میزان بالاتری از زوال عقل را تجربه کردند. با وجود این، بوندونو تأکید کرد که پیش از نتیجه‌گیری قطعی، تحقیقات بیشتری لازم است. وی افزود: آب حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی نیست که بتوانند جلوی تشکیل نیتروسامین‌ها را بگیرند. بدون این ترکیبات محافظ، نیترات موجود در آب آشامیدنی ممکن است نیتروسامین‌ها را در بدن تشکیل دهد.

حد مجاز کنونی نیترات در آب‌های زیرزمینی و آب آشامیدنی در دانمارک و سراسر اتحادیه اروپا، ۵۰ میلی‌گرم در لیتر است. پژوهشگران دریافتند خطر ابتلا به زوال عقل در افرادی که در معرض آب حاوی غلظت نیترات تا پنج میلی‌گرم در لیتر قرار دارند، بیشتر است.

با وجود این یافته‌ها، پژوهشگران تأکید کردند که مردم نباید نوشیدن آب را متوقف کنند. بوندونو ادامه داد: نتایج ما به این معنی نیستند که مردم باید نوشیدن آب را متوقف کنند. افزایش خطر در سطح فردی بسیار ناچیز است و نوشیدن آب برای سلامتی شما بسیار بهتر از نوشیدنی‌های شیرین مانند آبمیوه‌ها و نوشابه‌هاست. با وجود این، یافته‌های ما نشان می‌دهند که سازمان‌های نظارتی باید محدودیت‌های کنونی را دوباره بررسی کنند و درک بهتری از چگونگی تأثیر مصرف نیترات در بلندمدت و در سطح پایین بر سلامت مغز داشته باشند.

پژوهشگران هشدار دادند که این یک پژوهش مشاهده‌ای بوده است؛ به این معنی که می‌تواند ارتباطات را شناسایی کند، اما نمی‌تواند ثابت کند که نیترات مستقیماً به زوال عقل منجر می‌شود. در نتیجه، یافته‌های این پژوهش باید در پژوهش‌های بیشتری تأیید شوند. همچنین، این گروه پژوهشی خاطرنشان کردند که جنبه‌های دیگری از رژیم غذایی، سبک زندگی یا سلامت شرکت‌کنندگان می‌تواند در روابط مشاهده‌شده نقش داشته باشد.

با وجود این، نتایج این پژوهش نشان می‌دهند که منبع نیترات می‌تواند به اندازه میزان مصرف آن – اگر نگوییم بیشتر – مهم باشد. در حالی که نیترات سبزیجات با خطر کمتر ابتلا به زوال عقل مرتبط بود، نیترات و نیتریت موجود در گوشت‌های فرآوری‌شده، محصولات حیوانی و آب آشامیدنی با خطر بیشتر همراه بودند و این موضوع، اهمیت در نظر گرفتن منابع غذایی را هنگام ارزیابی سلامت مغز در بلندمدت برجسته می‌کند.