پاپایاهای ایرانی از دل شمال به بازار رسیدند؛ روایت یک کارآفرینی متفاوت

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بابل، جایی در دل سرسبزی‌های بابل‌کنار، جایی که تا همین چند سال پیش تصور کاشت میوه‌ای گرمسیری مانند پاپایا شاید برای بسیاری عجیب به نظر می‌رسید، امروز برگ‌های پهن و سبز درختان پاپایا در فضای یک گلخانه قد کشیده‌اند؛ میوه‌هایی گرمسیری که نه از هزاران کیلومتر آن‌سوی مرزها، بلکه از دل خاک مازندران راهی بازارهای ایران می‌شوند.

پشت این گلخانه 1100 متری، داستان یک بانوی کارآفرین بابلی ایستاده است؛ زنی که تلاش کرده نشان دهد کشاورزی تنها به کشت محصولات سنتی محدود نمی‌شود و اگر دانش، فناوری و جسارت در کنار ظرفیت‌های بومی قرار گیرد، حتی می‌توان محصولی گرمسیری را در شمال کشور به محصولی اقتصادی و اشتغال‌آفرین تبدیل کرد.

«پاپایا خطیر» امروز یکی از نمونه‌های قابل توجه کشاورزی نوین در مازندران است؛ مجموعه‌ای که با حدود 180 اصله نهال پاپایا فعالیت می‌کند و محصولات آن بدون استفاده از سموم شیمیایی تولید و به نقاط مختلف کشور ارسال می‌شود. بازار تهران یکی از مهم‌ترین مقاصد فروش این محصولات است.

وقتی پاپایا در بابل ریشه دواند

در نگاه نخست، پاپایا محصولی متعلق به مناطق گرمسیری به نظر می‌رسد؛ اما تجربه این گلخانه نشان داده است که با فراهم کردن شرایط مناسب محیطی می‌توان این محصول را در فضای کنترل‌شده گلخانه‌ای نیز تولید کرد و در این مجموعه، حدود 180 اصله نهال پاپایا در مساحت 1100 متر مربع کشت شده است. بر اساس برآوردهای انجام‌شده، هر نهال در شرایط بهینه می‌تواند حدود 100 کیلوگرم میوه در سال تولید کند و مجموع تولید سالانه این گلخانه به حدود 15 تا 17 تن می‌رسد.

این یعنی بخشی از میوه‌های گرمسیری مورد نیاز بازار ایران، به جای آنکه صرفاً از مسیر واردات تأمین شود، از یک گلخانه در بابل به دست مصرف‌کننده ایرانی می‌رسد،  اما ماجرا فقط تولید چند تن پاپایا نیست؛ پشت این محصول، یک مدل اقتصادی متفاوت از کشاورزی قرار دارد؛ مدلی که در آن زمین، دانش، فناوری و بازار در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

کشاورزی سالم برای سفره ایرانی

یکی از ویژگی‌های مورد تأکید این مجموعه، تولید محصول با رویکرد سالم و بدون استفاده از سموم شیمیایی است؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از مطالبات جدی مصرف‌کنندگان تبدیل شده و محصولات تولیدشده در این گلخانه پس از برداشت راهی بازارهای مختلف کشور می‌شوند و بخش قابل توجهی از فروش نیز به بازار تهران اختصاص دارد.

با وجود دریافت پیشنهادهای مختلف برای صادرات، اولویت فعلی مجموعه، تأمین بازار داخلی است؛ تصمیمی که در شرایطی که بازار ایران همچنان به محصولات گرمسیری نیاز دارد، می‌تواند فرصتی برای تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات باشد.

از یک گلخانه تا اشتغال برای 10 نفر

کشاورزی گلخانه‌ای تنها به تولید محصول ختم نمی‌شود بلکه هر واحد تولیدی، زنجیره‌ای از فعالیت‌ها را از کاشت و داشت تا برداشت، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و فروش ایجاد می‌کند و  «پاپایا خطیر» نیز از این قاعده مستثنی نیست و فعالیت آن به شکل مستقیم و غیرمستقیم برای حدود 10 نفر اشتغال ایجاد کرده است.

شاید این عدد در نگاه نخست کوچک به نظر برسد، اما اهمیت آن زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم چنین واحدهایی در صورت توسعه و تکثیر در نقاط مختلف استان می‌توانند به ایجاد مجموعه‌ای از فرصت‌های شغلی پایدار در روستاها و مناطق کمتر برخوردار منجر شوند.

پیام یک بانوی کارآفرین به مهندسان کشاورزی

این بانوی کارآفرین خطاب به فارغ‌التحصیلان و دانش‌آموختگان رشته کشاورزی، بر ضرورت حرکت به سمت کشاورزی علمی و تولید پایدار تأکید دارد و از نگاه او، نقش مهندسان کشاورزی نباید تنها به ارائه توصیه‌های فنی محدود شود؛ بلکه این قشر می‌توانند حلقه اتصال میان کشاورزان و دانش روز باشند و مسیر تولید را از روش‌های سنتی به سمت فناوری، بهره‌وری و تولید محصولات سالم هدایت کنند.

آینده کشاورزی ایران در گرو تلفیق زمین و دانش است؛ کشاورزی که بدون فناوری و مدیریت علمی ادامه پیدا کند، در برابر بحران آب، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت منابع آسیب‌پذیر خواهد بود.

مازندران؛ استانی با صدها گلخانه در مسیر کشاورزی نوین

تجربه این گلخانه در حالی رقم خورده که مازندران یکی از استان‌های مهم کشاورزی کشور محسوب می‌شود و ظرفیت قابل توجهی برای توسعه کشت‌های گلخانه‌ای دارد.

خلیلی، سرپرست هماهنگی ترویج کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، با اشاره به وضعیت گلخانه‌های استان می‌گوید در حال حاضر 576 هکتار گلخانه فضای بسته و یک هزار و 131 گلخانه فضای باز در مازندران فعال است.

به گفته وی، توسعه آموزش و فعالیت‌های ترویجی با هدف افزایش تاب‌آوری اقتصاد کشاورزی، از برنامه‌های مهم استان در سال 1405 خواهد بود؛ ااین آمار نشان می‌دهد مسیر کشاورزی مازندران تنها به شالیزارها، باغ‌های مرکبات و محصولات سنتی محدود نخواهد ماند و گلخانه‌ها می‌توانند بخشی از آینده کشاورزی استان را شکل دهند.

یک تجربه که از بابل به جهان رسید

اما داستان «پاپایا خطیر» یک وجه مهم دیگر هم دارد؛ وجهی که آن را از یک واحد تولیدی معمولی جدا می‌کند. الهام احمدی خطیر، بانوی کارآفرین بابلی، در سال 1404 به عنوان کارآفرین نمونه ملی انتخاب شد و حضور او در جمع 100 زن برتر جهان و دعوت برای سخنرانی در ایتالیا، نام بابل و مازندران را در عرصه‌ای فراتر از مرزهای کشور مطرح کرد.

شهیدی‌پور، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بابل، این موفقیت را حاصل ترکیبی از پایداری، خلاقیت، دانش‌محوری و مدیریت علمی در حوزه کشاورزی نوین می‌داند و می‌گوید‌ این موفقیت نشان می‌دهد بانوان ایرانی می‌توانند با تکیه بر ظرفیت‌های بومی و استفاده از فناوری‌های روز، در عرصه‌های بین‌المللی نیز حرفی برای گفتن داشته باشند.

بابل؛ کارنامه‌ای از کشاورزان نمونه

براساس اعلام مدیریت جهاد کشاورزی بابل، تاکنون 11 نمونه استانی و سه نمونه ملی در بخش کشاورزی از این شهرستان معرفی شده‌اند و مجموعاً 14 نفر از فعالان بخش کشاورزی بابل به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند و گلخانه پاپایا را می‌توان بخشی از یک جریان بزرگ‌تر دانست؛ جریانی که تلاش می‌کند کشاورزی را از یک فعالیت صرفاً معیشتی به یک فعالیت اقتصادی، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین تبدیل کند.

مازندران با زمین‌های حاصلخیز و آب‌وهوای مناسب، ظرفیت بزرگی برای کشاورزی دارد؛ اما ادامه مسیر با الگوهای سنتی، پاسخگوی همه چالش‌های آینده نخواهد بود؛  محدودیت منابع آب، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینه نهاده‌ها، ضرورت تولید محصول سالم و نیاز به افزایش بهره‌وری، همه و همه ضرورت حرکت به سمت کشاورزی نوین را بیش از گذشته آشکار کرده است.

گلخانه‌ها می‌توانند در این میان نقش مهمی ایفا کنند؛ زیرا امکان کنترل بهتر شرایط تولید، افزایش بهره‌وری، استفاده بهینه‌تر از منابع و تولید محصولات متنوع را فراهم می‌کنند و  تجربه تولید پاپایا در بابل شاید در نگاه نخست تنها داستان یک میوه گرمسیری باشد، اما در واقع روایت یک تغییر نگرش است؛ تغییری که می‌گوید کشاورزی ایران برای بقا و رقابت، نیازمند عبور از الگوهای سنتی و حرکت به سمت دانش، فناوری و بازارمحوری است.

از بابل تا بازار تهران

امروز وقتی پاپایای تولیدشده در یک گلخانه کوچک در بابل به بازار تهران می‌رسد، تنها یک محصول کشاورزی جابه‌جا نشده است؛ بلکه یک پیام نیز همراه آن حرکت می‌کند. پیام اینکه ظرفیت تولید در ایران بسیار فراتر از محصولات شناخته‌شده و سنتی است.پیام اینکه یک بانوی کارآفرین می‌تواند در دل مازندران، محصولی گرمسیری تولید کند، برای چند نفر شغل ایجاد کند، بازار داخلی را هدف بگیرد و حتی پیشنهادهای صادراتی دریافت کند.

و مهم‌تر از همه، پیام اینکه امنیت غذایی آینده ایران، تنها با افزایش سطح زیرکشت محقق نمی‌شود؛ بلکه به کشاورزی دانش‌محور، تولید سالم، بهره‌وری و حمایت واقعی از کارآفرینان نیاز دارد. «پاپایا خطیر» شاید تنها یک گلخانه در گوشه‌ای از بابل باشد، اما اگر چنین تجربه‌هایی تکثیر شوند، می‌توانند تصویری متفاوت از کشاورزی شمال ایران ترسیم کنند؛ کشاورزی‌ای که در آن نوآوری جای خود را در کنار زمین و آب باز کرده و محصولی که روزی از هزاران کیلومتر دورتر وارد می‌شد، امروز از دل یک گلخانه مازندرانی راهی سفره ایرانی می‌شود.

انتهای پیام/