به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، محمد مصطفی(ص) آمد تا انسان را دوباره به خویشتن بازگرداند؛ به اخلاق، عدالت، کرامت، مهرورزی و مسئولیت در برابر دیگران. پیامبری که در برابر خشونت، مهربانی را برگزید و در برابر ظلم، عدالت را فریاد زد و در برابر جهل، چراغ دانایی و ایمان را برافروخت. قرنها از رحلت پیامبر اسلام(ص) میگذرد، اما آموزههای او همچنان در زندگی میلیونها انسان جاری است؛ چرا که سیره او روایت انسانسازی و دعوت به تعالی انسان است.
گاهی تاریخ، با رفتن یک انسان به پایان نمیرسد؛ بلکه آغاز یک راه تازه است. گاهی غروب یک خورشید، پایان روشنایی نیست، بلکه نوری را به جا میگذارد که قرنها در جان انسانها امتداد پیدا میکند. رحلت پیامبر اسلام(ص) از همین جنس است؛ غروبی تلخ و جانکاه که برای امت اسلام سنگین بود، اما میراثی از ایمان، اخلاق، عدالت و کرامت انسانی بر جای گذاشت که هنوز پس از قرنها، چراغ راه بشر است.
محمد(ص) پیامبر رحمت بود؛ پیامبری که در روزگار جاهلیت، انسان را از تاریکیهای تعصب، تبعیض، خشونت و بیعدالتی به سوی توحید و کرامت فراخواند. رسالت او تنها دعوت مردم به عبادت نبود؛ اسلام در نگاه پیامبر(ص) برنامهای برای ساختن انسان و جامعهای بود که در آن انسان، فارغ از جایگاه، ثروت، قبیله و قدرت، صاحب کرامت باشد.
آن روز که پیامبر اسلام(ص) مبعوث شد، جامعهای گرفتار شکافهای عمیق اجتماعی و اخلاقی بود. ارزش انسانها در بسیاری از مناسبات بر اساس ثروت، قدرت و وابستگی قبیلهای سنجیده میشد. در چنین فضایی، ندای اسلام از کرامت انسان سخن گفت و پیامبر(ص) در عمل نشان داد که معیار برتری، تقوا و فضیلت است، نه دارایی و تبار.
محمد(ص) آمد تا انسان را به ارزش واقعی خویش آگاه کند؛ انسانی که میتواند با ایمان، اخلاق و عمل صالح به قلههای معنویت برسد. از همین روست که در سیره نبوی، اخلاق جایگاهی ویژه دارد. پیامبر(ص) نه تنها درباره اخلاق سخن گفت، بلکه خود نمونهای روشن از اخلاق بود؛ در رفتار با خانواده، یاران، کودکان، نیازمندان، مخالفان و حتی کسانی که با او دشمنی میکردند.
پیامبری که رحمت را به فرهنگ تبدیل کرد
لقب «رحمت للعالمین» تنها یک عنوان برای پیامبر اسلام(ص) نیست؛ بلکه تصویری از جوهره رسالت اوست. پیامبری که رسالتش با رحمت و محبت درآمیخته بود و تلاش میکرد جامعهای بسازد که در آن انسانها به جای کینه و دشمنی، به همدلی و برادری برسند.
رحمت در مکتب پیامبر(ص) به معنای چشمپوشی از مسئولیت اجتماعی نبود. او در کنار مهربانی، بر عدالت تأکید داشت. جامعهای که پیامبر(ص) پایهگذاری کرد، قرار نبود جامعهای باشد که در آن ظلم به نام مصلحت پذیرفته شود. عدالت یکی از ستونهای اساسی این جامعه بود؛ عدالتی که باید برای همه اجرا شود.
پیامبر اسلام(ص) نشان داد که دین، هنگامی میتواند در جامعه اثرگذار باشد که اخلاق در رفتار انسانها دیده شود. نماز، روزه، عبادت و ایمان، هنگامی معنا پیدا میکند که در رفتار اجتماعی انسان نیز خود را نشان دهد؛ در دستگیری از نیازمند، رعایت حق دیگران، احترام به خانواده، حفظ حرمت انسانها و مبارزه با ظلم.
عدالت؛ یکی از مهمترین میراثهای نبوی
یکی از مهمترین درسهای زندگی پیامبر(ص)، عدالتخواهی است. جامعه اسلامی در نگاه او جامعهای نبود که قانون برای گروهی اجرا شود و برای گروهی دیگر کنار گذاشته شود. عدالت، معیار سلامت جامعه است و هر جا عدالت آسیب ببیند، اعتماد عمومی نیز آسیب خواهد دید.
پیامبر(ص) در دوران حیات خود تلاش کرد جامعهای بنا کند که در آن حقوق انسانها محترم باشد. این نگاه، تنها متعلق به زمان پیامبر نیست؛ بلکه در تمام قرنها میتواند راهنمای جوامع انسانی باشد.
امروز نیز جهان بیش از هر زمان دیگری به عدالت نیاز دارد. در روزگاری که جنگ، خشونت، فقر، تبعیض و بیعدالتی بخشهایی از جهان را درگیر کرده است، بازخوانی سیره پیامبر(ص) میتواند فرصتی برای بازگشت به اصولی باشد که انسان را از خشونت و خودخواهی دور میکند.
اخلاق؛ قلب رسالت پیامبر
اگر بخواهیم یکی از مهمترین ویژگیهای شخصیت پیامبر اسلام(ص) را برشمریم، اخلاق جایگاهی ویژه دارد. پیامبر(ص) پیش از آنکه مردم را با سخنان خود جذب کند، با رفتار خود الگویی ماندگار ساخت.
او با مردم گفتوگو میکرد، به سخنان آنان گوش میداد و با محرومان و نیازمندان با احترام رفتار میکرد. در خانه نیز پیامبر(ص) الگویی از محبت و احترام بود. همین سیره نشان میدهد که اخلاق نبوی تنها مربوط به فضای اجتماعی نبود؛ بلکه از خانواده آغاز میشد و تا مناسبات عمومی جامعه امتداد مییافت.
در مکتب پیامبر(ص)، انسان مؤمن نمیتواند نسبت به رنج دیگران بیتفاوت باشد. ایمان باید در رفتار اجتماعی نمود پیدا کند. اگر انسانی گرسنه باشد، اگر مظلومی مورد ستم قرار گیرد و اگر حقی پایمال شود، جامعه ایمانی نمیتواند خود را بیخبر نشان دهد.
این نگاه، یکی از دلایل ماندگاری پیام پیامبر(ص) است؛ زیرا نیاز انسان به محبت، عدالت، احترام و امنیت، متعلق به یک دوره تاریخی نیست. انسان امروز نیز همان نیازهای اساسی را دارد که انسان قرنهای گذشته داشته است.
از جامعه قبیلهای تا امت انسانی
یکی از تحولات بزرگ دوران پیامبر(ص)، عبور از مرزهای محدود قبیلهای و شکلگیری مفهوم امت بود. پیامبر(ص) انسانها را به وحدت بر محور ایمان، اخلاق و ارزشهای انسانی فراخواند.
این تحول تنها یک تغییر سیاسی نبود؛ بلکه تحولی عمیق در نگاه انسان به دیگری بود. در جامعهای که سالها قبیله و تبار، معیار هویت و ارزش محسوب میشد، اسلام از برادری و همبستگی سخن گفت.
پیامبر(ص) تلاش کرد میان انسانها پیوندی فراتر از وابستگیهای قومی و قبیلهای ایجاد کند. این نگاه امروز نیز میتواند الهامبخش جوامعی باشد که با اختلافهای قومی، مذهبی، اجتماعی و فرهنگی مواجه هستند.
رحلت پیامبر؛ اندوهی که پایان راه نبود
رحلت پیامبر اکرم(ص) برای مسلمانان تنها فقدان یک رهبر نبود؛ فقدان انسانی بود که جامعه نوپای اسلامی را با رنج و تلاش فراوان از تاریکیهای جاهلیت عبور داده بود.
مدینه در آن روزها حال و هوای دیگری داشت. یاران پیامبر(ص) باور نمیکردند خورشید وجود او غروب کرده باشد. مردمی که سالها صدای او را شنیده بودند، اکنون در برابر حقیقتی تلخ قرار گرفته بودند؛ پیامبر از میان آنان رفته بود، اما کلام و سیرهاش باقی مانده بود.
رحلت پیامبر(ص) اگرچه برای مسلمانان پایان حضور جسمانی او بود، اما آغاز مرحلهای تازه برای حفظ و انتقال میراث نبوی به نسلهای آینده شد. قرآن کریم و سنت پیامبر(ص)، دو میراث مهمی بودند که مسیر امت را پس از رحلت او روشن کردند.
امروز، وقتی نام پیامبر اسلام(ص) بر زبان میآید، تنها خاطرهای تاریخی زنده نمیشود؛ بلکه مجموعهای از ارزشها در ذهن انسان شکل میگیرد؛ ایمان، توحید، عدالت، مهربانی، گذشت، صبر، مسئولیتپذیری، سادهزیستی و کرامت.
محمد(ص)؛ الگوی انسان امروز
شاید یکی از مهمترین پرسشهای امروز این باشد که چرا پس از قرنها، شخصیت پیامبر اسلام(ص) همچنان برای میلیونها انسان الهامبخش است؟ پاسخ را باید در انسانی بودن و جهانشمول بودن پیام او جستوجو کرد. پیامبر(ص) درباره ارزشهایی سخن گفت که مرز جغرافیا و زمان نمیشناسند. انسان در هر دورهای به عدالت نیاز دارد، محبت را میخواهد، از ظلم رنج میبرد و به دنبال معنایی برای زندگی است.
پیامبر(ص) در زندگی خود نشان داد که قدرت، اگر با اخلاق همراه نباشد، میتواند به ابزار ظلم تبدیل شود؛ ثروت اگر با مسئولیت اجتماعی همراه نشود، شکاف ایجاد میکند و دانش اگر در خدمت انسانیت قرار نگیرد، نمیتواند جامعه را به سعادت برساند.
از همین منظر، سیره نبوی میتواند برای انسان امروز نیز الهامبخش باشد؛ انسانی که در میان پیشرفتهای شگفتانگیز فناوری، همچنان با بحرانهای اخلاقی و اجتماعی دست و پنجه نرم میکند.
حضرت محمد(ص)؛ الگوی جامع اخلاق، رهبری و تمدنسازی
معصومه صابری فعال حوزوی در یادداشتی به تسنیم گفته است: حضرت محمد(ص) از برجستهترین شخصیتهای تاریخ بشر و پیامبر اسلام است که رسالت او نقطه عطفی در تاریخ دینی، اجتماعی و فرهنگی جهان به شمار میآید. ایشان در جامعهای ظهور کرد که با تعصبات قبیلهای، نابرابری اجتماعی، بیعدالتی و ضعف حقوق گروههای محروم مواجه بود و با دعوت به توحید، عدالت، کرامت انسانی و اخلاق نیکو، تحولی عمیق در ساختار فکری و اجتماعی آن محیط پدید آورد. قرآن کریم پیامبر اسلام را الگویی شایسته برای مؤمنان معرفی میکند و بر اخلاق برجسته او تأکید دارد. این یادداشت با رویکردی علمی، ابعاد مختلف شخصیت و رسالت حضرت محمد(ص) را در حوزههای اخلاق فردی، رهبری اجتماعی، رفتار سیاسی و نقش ایشان در شکلگیری تمدن اسلامی مرور میکند و نشان میدهد که پیامبر اسلام فراتر از مرزهای دینی، در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و تمدنی نیز تأثیری پایدار بر تاریخ بشر داشته است.
حضرت محمد بن عبدالله(ص) در حدود سال 570 میلادی در مکه، در جامعهای با ساختار قبیلهای و مبتنی بر نسب، قدرت و پیوندهای خونی متولد شد. در این فضا، روابط اجتماعی اغلب تحت تأثیر رقابتها و درگیریهای قبیلهای قرار داشت و نظام حقوقی یکپارچه و فراگیر شکل نگرفته بود. در کنار این نابسامانیها، مکه به دلیل موقعیت تجاری و وجود کعبه از اهمیت مذهبی و اقتصادی ویژهای برخوردار بود.
جامعه عرب پیش از اسلام در عین برخورداری از برخی فضایل مانند شجاعت، مهماننوازی، وفاداری به پیمان و سخاوت، با چالشهایی جدی در حوزه عدالت اجتماعی و کرامت انسان روبهرو بود.
دعوت پیامبر اسلام در چنین فضایی آغاز شد و با تأکید بر توحید و نفی شرک، معیارهای جدیدی برای منزلت انسان و ساماندهی جامعه پیشنهاد کرد. قرآن کریم برتری انسان را در تقوا میداند: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ» (حجرات: 13)؛ بدین معنا که ملاک منزلت، نه ثروت و نژاد، بلکه تقرب اخلاقی و معنوی به خداوند است.
شخصیت اخلاقی پیامبر اسلام
قرآن کریم در توصیف شخصیت اخلاقی پیامبر میفرماید: «وَإِنَّکَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِیمٍ» (قلم: 4) و بدینسان اخلاق را محور هویت نبوی معرفی میکند. حضرت محمد(ص) پیش از بعثت نیز در جامعه مکه به درستکاری و امانتداری شهرت داشت و لقب «امین» را از آنِ خود کرده بود؛ نکتهای که اهمیت سرمایه اعتماد اجتماعی در هر روند اصلاحگرانه را نشان میدهد.
در سیره نبوی، صداقت محدود به گفتار نبود، بلکه در رفتار اجتماعی، معاملات، پایبندی به عهد و تعامل با اقشار مختلف جامعه جلوه مییافت. پیامبر اسلام نسبت به فقرا و اقشار کمبرخوردار توجه ویژه داشت، با آنان با احترام و تکریم رفتار میکرد و یاران خود را به حمایت از نیازمندان و حفظ حقوق ضعیفان فرا میخواند.
توحید، عدالت و کرامت انسانی محور نخستین دعوت پیامبر اسلام
توحید به عنوان بنیان جهانبینی و اخلاق است. توحید در اندیشه اسلامی صرفاً یک باور ذهنی نیست، بلکه پیامدهای اجتماعی و تمدنی دارد؛ زیرا پذیرش یکتایی خداوند، همه انسانها را در مقام بندگی برابر مینشاند و بدینترتیب معیارهای مبتنی بر نژاد، قبیله و ثروت را به چالش میکشد.
قرآن کریم میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ» (نحل: 90) و با جمع میان عدالت و احسان، به ساماندهی جامعه بر پایه حقوق و فراتر رفتن از حداقلهای قانونی، جهتدهی میکند. رسالت پیامبر اسلام در این چارچوب، پیوندی مستقیم با اصلاح روابط انسانی، گسترش روحیه مسئولیتپذیری و تثبیت کرامت انسان دارد.
رهبری اجتماعی و ساماندهی جامعه مدینه
با هجرت پیامبر اسلام به مدینه، رسالت دینی ایشان در عرصه رهبری اجتماعی و اداره جامعه نوپای اسلامی جلوهای تازه یافت. مدینه متشکل از قبایل و گروههای گوناگون بود و ایجاد همزیستی و همکاری میان آنان نیازمند مدیریتی مبتنی بر پیمان، قانون و مشارکت بود.
«پیمان مدینه» که در منابع سیره به عنوان یکی از نخستین اسناد تنظیم روابط اجتماعی و سیاسی جامعه اسلامی ثبت شده، نمونهای از تلاش پیامبر برای تنظیم حقوق و مسئولیتهای متقابل گروههای مختلف به شمار میآید. از ویژگیهای برجسته سبک رهبری ایشان، توجه به مشورت با یاران بود؛ اصلی که قرآن درباره مؤمنان چنین بیان میکند: «وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَیْنَهُمْ» (شوری: 38). این تأکید، جایگاه مشارکت و گفتوگو در مدیریت جامعه اسلامی را برجسته میسازد.
عدالت و شیوه مواجهه با مخالفان
عدالت در تعالیم پیامبر اسلام جایگاهی محوری دارد و حتی در شرایط خصومت نیز تعطیلبردار نیست. قرآن کریم هشدار میدهد: «وَلَا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ»(مائده: 8)؛ یعنی دشمنی با گروهی نباید مانع رعایت عدالت شود.
بررسی سیره پیامبر در حوزه جنگها و پیمانها، نیازمند توجه به شرایط سیاسی و ساختار قبیلهای قرن هفتم میلادی است. روابط میان قبایل، قواعد جنگ و صلح، و شیوه عقد پیمانها در آن دوره، زمینه فهم بسیاری از رویدادهای تاریخی صدر اسلام را فراهم میآورد. از این رو، مطالعه علمی سیره نبوی مستلزم کنار هم نهادن منابع دینی، گزارشهای تاریخی و تحلیلهای اجتماعی است تا تصویر دقیقتری از منطق رفتاری پیامبر در مواجهه با مخالفان به دست آید.
خانواده و رفتار انسانی در محیط خصوصی
در سیره نبوی، خانواده جایگاهی محوری در تربیت و اخلاق دارد. پیامبر اسلام مسلمانان را به حسن معاشرت با همسر، فرزندان و خویشاوندان فرا میخواند و در زندگی شخصی خود نیز با اعضای خانواده با محبت، رأفت و احترام رفتار میکرد.
در نگاه اسلامی، سنجش اخلاق انسان تنها در عرصه عمومی و مناسبات رسمی انجام نمیشود، بلکه رفتار فرد در محیط خانواده و در برابر نزدیکترین افراد، معیار مهمی برای ارزیابی شخصیت اخلاقی او به شمار میآید. به همین دلیل، سیره خانوادگی پیامبر در پژوهشهای مربوط به شخصیت ایشان، جایگاهی ویژه یافته است.
توجه به علم و دانش
اسلام از آغاز، پیوندی عمیق میان ایمان، دانش و تفکر برقرار کرد. نخستین آیات نازلشده بر پیامبر با فرمان «اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ» (علق: 1) آغاز میشود و این آغاز، جهتگیری معرفتی دین جدید را نشان میدهد.
تأکید بر خواندن، آموختن و اندیشیدن، زمینهای فراهم ساخت تا در قرون بعد، تمدن اسلامی در حوزههای گوناگون علمی و فرهنگی شکوفا شود؛ از پزشکی، ریاضیات و نجوم گرفته تا فلسفه، جغرافیا و علوم طبیعی. البته باید میان شخص پیامبر(ص) و تحولات علمی نسلهای بعد تفاوت قائل شد؛ نقش پیامبر را باید در تأسیس جهانبینی و فرهنگی دانست که طلب علم را فضیلت و دانش را سرمایهای مشترک برای جامعه انسانی تلقی میکرد.
رحمت و انساندوستی
یکی از شناختهشدهترین ویژگیهای پیامبر اسلام، رحمت و مهربانی اوست. قرآن کریم در توصیف رسالت ایشان میفرماید: «وَمَا أَرْسَلْنَاکَ إِلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِینَ» (انبیاء: 107) و با این تعبیر، افق رسالت نبوی را از مرزهای قومی و جغرافیایی فراتر میبرد.
در سیره پیامبر، نمونههای فراوانی از گذشت، حمایت از نیازمندان، رعایت حقوق دیگران و دعوت به رفتار نیک با انسانها دیده میشود. این رحمت، هم در سطح فردی (در برخورد با لغزشها و خطاهای اشخاص) و هم در سطح اجتماعی (در سیاستگذاری برای اقشار ضعیف و تنظیم حقوق اقلیتها) قابل پیگیری است.
نقش پیامبر در شکلگیری تمدن اسلامی
پس از رحلت پیامبر اسلام، جامعه مسلمانان به تدریج گسترش یافت و تمدنی وسیع در گستره جغرافیایی متنوعی شکل گرفت. در این تمدن، علوم مختلف، ادبیات، هنر، معماری و فلسفه رشد یافت و تعامل با تمدنهای پیشین همچون ایران، روم، یونان و هند، به غنای فکری و فرهنگی آن افزود.
با این همه، چارچوب اعتقادی، اخلاقی و حقوقی این تمدن در پرتو قرآن و سیره پیامبر سامان یافت. بدینسان میتوان گفت حضرت محمد(ص) در مقام پیامبر و رهبر جامعه نخستین اسلامی، بنیانهای فکری و ارزشی تمدنی را گذاشت که آثار آن تا امروز در جهان اسلام و فراتر از آن قابل مشاهده است.
حضرت محمد(ص) از منظر مسلمانان، آخرین پیامبر الهی و الگوی کامل زندگی دینی است و از دیدگاه تاریخی نیز، نقش او در پیدایش و گسترش اسلام یکی از مهمترین تحولات تاریخ خاورمیانه و جهان به شمار میآید. بررسی سیره نبوی نشان میدهد که پیامهای محوری رسالت ایشان را میتوان در محورهایی چون توحید، عدالت، امانتداری، صداقت، رحمت، کرامت انسانی، مسئولیت اجتماعی و توجه به دانش خلاصه کرد.
مطالعه علمی زندگی و سیره پیامبر اسلام نیازمند بهرهگیری همزمان از منابع متنوع است؛ از قرآن کریم و منابع سیره و حدیث گرفته تا تحقیقات تاریخی و مطالعات اجتماعی معاصر. این رویکرد انتقادی و بینرشتهای کمک میکند تا ضمن وفاداری به متون اصیل اسلامی، فضای اجتماعی و سیاسی عصر پیامبر بهتر فهمیده شود و جایگاه ایشان در فرآیند شکلگیری تمدن اسلامی با دقت بیشتری تبیین گردد.
به گزارش تسنیم، در واقع جهان امروز بیش از هر زمان دیگری به گفتوگو، مدارا و اخلاق نیاز دارد. در روزگاری که خشونت و نفرت میتواند در کوتاهترین زمان از مرزها عبور کند، بازگشت به فرهنگ رحمت و کرامت انسانی ضرورتی جدی است.
میراث پیامبر در زندگی ما
سوگ پیامبر(ص) تنها با اشک و اندوه معنا پیدا نمیکند. بزرگداشت پیامبر زمانی به حقیقت نزدیک میشود که آموزههای او در رفتار ما دیده شود. اگر از رحمت پیامبر سخن میگوییم، باید در برابر رنج دیگران بیتفاوت نباشیم. اگر از عدالت او میگوییم، باید در حق مردم عدالت را رعایت کنیم. اگر از اخلاق او یاد میکنیم، باید در خانواده، جامعه و محیط کار اخلاق را پاس بداریم. اگر از کرامت انسانی سخن میگوییم، باید حرمت انسانها را حتی در اختلافها حفظ کنیم.
این همان نقطهای است که سوگ را به مسئولیت تبدیل میکند؛ مسئولیتی برای ساختن جامعهای که در آن مهربانی، عدالت و اخلاق فقط واژههایی زیبا نباشند، بلکه بخشی از زندگی روزمره مردم باشند.
رحلت پیامبر اکرم(ص) قرنهاست که دل مسلمانان را داغدار کرده است، اما یاد او همچنان زنده است؛ نه فقط در کتابها و تاریخ، بلکه در دلهایی که محبت او را چراغ زندگی خود کردهاند.
امروز، در سالروز رحلت پیامبر رحمت، میتوان دوباره به سیره او بازگشت و از خود پرسید که سهم ما از آن همه مهربانی، عدالت و اخلاق چیست؟
محمد(ص) رفت، اما پیامش باقی ماند؛ پیام انسانی که انسان را به سوی خدا، اخلاق و کرامت فراخواند. او رفت، اما چراغی روشن کرد که قرنهاست خاموش نشده است.
رحلت پیامبر پایان یک حضور نبود؛ آغاز ماندگاری یک حقیقت بود. حقیقتی که میگوید انسان میتواند بزرگ باشد، بدون آنکه دیگری را کوچک کند؛ میتواند قدرتمند باشد، بدون آنکه ظلم کند؛ میتواند دیندار باشد، بدون آنکه از اخلاق فاصله بگیرد و میتواند در میان سختیها، همچنان پیامآور رحمت و مهربانی باشد.
امروز، جهان اسلام در سوگ پیامبری نشسته است که نامش با رحمت گره خورده و سیرهاش با انسانیت معنا یافته است؛ پیامبری که آمد تا انسان را از تاریکی جهل به روشنایی ایمان برساند و نشان دهد که راه رسیدن به سعادت، از مسیر اخلاق، عدالت، محبت و کرامت انسانی میگذرد.
و چه زیباست که در سالروز رحلت او، به جای آنکه تنها از غم رفتنش بگوییم، از راهی سخن بگوییم که برای بشریت به یادگار گذاشت؛ راهی که هنوز میتوان در آن قدم برداشت و جهان را با اخلاق، عدالت و مهربانی، به آرمانهای بلند انسانی نزدیکتر کرد.
منابع
قرآن کریم.
ابن هشام، عبدالملک، السیره النبویه.
ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک.
بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح البخاری.
مسلم بن حجاج، صحیح مسلم.
انتهای پیام/
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0